Wyrok TSUE z 10 września 2026 r. w sprawie C-510/25 (Adazik) wywołał dyskusję o przyszłości rozliczeń kredytów frankowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wypowiedział się na temat stosowania teorii salda i teorii dwóch kondykcji po unieważnieniu umowy kredytowej. Czy najnowsze orzeczenie oznacza mniej pieniędzy dla frankowiczów? Co stanie się z odsetkami za opóźnienie i czy banki mogą skorzystać na nowym stanowisku TSUE?
Najważniejszy wniosek jest taki, że TSUE nie nakazał stosowania teorii salda. Uznał natomiast, że określony mechanizm kompensacji roszczeń kredytobiorcy i banku nie musi być sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Warunkiem jest zachowanie skutecznej ochrony konsumenta.
Wyjaśniamy, jakie znaczenie ma wyrok C-510/25 dla frankowiczów, którzy już pozwali bank lub dopiero rozważają rozpoczęcie postępowania.
Spis treści:
- Wyrok TSUE z 10 września 2026 r. – czego dotyczyła sprawa C-510/25?
- Teoria salda a teoria dwóch kondykcji – różnice
- Co orzekł TSUE 10 września 2026 r.?
- Czy teoria salda wraca do spraw frankowych?
- Czy frankowicze mogą stracić odsetki?
- Ile pieniędzy może odzyskać frankowicz? Przykład
- Co wyrok oznacza dla osób, które pozwały bank?
- Czy w 2026 roku nadal warto pozwać bank?
- FAQ – najczęściej zadawane pytania o wyrok TSUE C-510/25
Wyrok TSUE z 10 września 2026 r. – czego dotyczyła sprawa C-510/25?
10 września 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-510/25 (Adazik), dotyczącej rozliczenia nieważnej umowy kredytu hipotecznego denominowanego do waluty obcej.
Sprawa trafiła do TSUE na skutek pytań prejudycjalnych Sądu Okręgowego w Warszawie.
Problem dotyczył sposobu rozliczania świadczeń przekazanych przez kredytobiorców i bank po stwierdzeniu nieważności umowy zawierającej nieuczciwe postanowienia.
W szczególności chodziło o ustalenie, czy sąd krajowy może z urzędu kompensować wzajemne wierzytelności stron, a także jaki wpływ takie rozwiązanie może mieć na prawo konsumenta do odsetek za opóźnienie.
Wyrok ma istotne znaczenie dla spraw frankowych, ponieważ sposób rozliczenia nieważnej umowy może wpływać na kwoty zasądzane na rzecz kredytobiorców oraz sposób dochodzenia odsetek.
Teoria salda a teoria dwóch kondykcji – czym się różnią?
Aby zrozumieć znaczenie wyroku TSUE C-510/25, należy wyjaśnić dwa modele rozliczania nieważnych umów kredytowych.
Czym jest teoria dwóch kondykcji?
Zgodnie z teorią dwóch kondykcji po unieważnieniu umowy kredytowej powstają dwa odrębne roszczenia.
- Kredytobiorca może dochodzić zwrotu świadczeń przekazanych bankowi w wykonaniu nieważnej umowy.
- Bank może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału kredytu.
Roszczenia te są rozpatrywane oddzielnie. Nie oznacza to jednak, że nie mogą zostać następnie rozliczone, np. w wyniku skutecznego potrącenia.
Teoria dwóch kondykcji była przez lata istotnym elementem polskiego orzecznictwa w sprawach frankowych.
Na czym polega teoria salda?
Teoria salda zakłada porównanie kwot przekazanych przez obie strony nieważnej umowy.
Zamiast rozpatrywać dwa odrębne roszczenia, ustala się różnicę pomiędzy świadczeniami kredytobiorcy i banku.
Przykładowo, jeżeli bank wypłacił kredytobiorcy 300 tys. zł, a kredytobiorca wpłacił łącznie 400 tys. zł, powstała nadwyżka wynosi 100 tys. zł.
Przy zastosowaniu mechanizmu salda to właśnie ta różnica może stanowić kwotę podlegającą zwrotowi na rzecz konsumenta.
Warto jednak zaznaczyć, że jest to uproszczony przykład. W rzeczywistych sprawach znaczenie mają między innymi daty wpłat, waluty świadczeń oraz roszczenia odsetkowe.
Co dokładnie orzekł TSUE w sprawie C-510/25?
W wyroku z 10 września 2026 roku TSUE uznał, że przepisy dyrektywy 93/13/EWG nie stoją co do zasady na przeszkodzie takiej wykładni prawa krajowego, która dopuszcza kompensację przez sąd z urzędu wzajemnych wierzytelności konsumenta i banku po stwierdzeniu nieważności umowy.
Trybunał podkreślił jednak konieczność zapewnienia skutecznej ochrony konsumenta.
Oznacza to, że:
- TSUE nie nakazał polskim sądom stosowania teorii salda.
- Trybunał nie wyeliminował teorii dwóch kondykcji.
- Dopuszczalność określonego modelu rozliczenia na gruncie prawa unijnego nie oznacza automatycznie, że można go stosować w każdej sprawie na podstawie prawa polskiego.
- Konsument musi zachować ochronę wynikającą z dyrektywy 93/13, w tym należne mu uprawnienia związane z odsetkami.
Istotne jest również to, że przed dokonaniem kompensacji z urzędu konsument powinien zostać odpowiednio poinformowany o jej konsekwencjach.
Stanowisko to zostało omówione przez Rzecznika Finansowego w komunikacie opublikowanym 10 września 2026 roku.
Czy teoria salda wraca do spraw frankowych w 2026 roku?
Wyrok TSUE C-510/25 może mieć znaczenie dla dalszego kształtowania się orzecznictwa dotyczącego rozliczania nieważnych kredytów frankowych.
Nie oznacza jednak automatycznego powrotu teorii salda jako obowiązującej zasady.
Trybunał wypowiedział się o zgodności określonego mechanizmu z prawem unijnym. Nie przesądził natomiast, że sądy polskie mają zastąpić teorię dwóch kondykcji teorią salda.
W praktyce konieczne będzie uwzględnienie zarówno wyroku TSUE, jak i polskich przepisów regulujących zwrot nienależnych świadczeń oraz zasady postępowania cywilnego.
Rzecznik Finansowy wskazuje, że teoria dwóch kondykcji pozostaje rozwiązaniem zapewniającym konsumentom skuteczną ochronę prawną. Zwraca również uwagę na trudności, jakie mechanizm salda może powodować w przypadku kredytów spłacanych w różnych walutach.
Dlatego nie należy przyjmować, że po 10 września 2026 roku każda sprawa frankowa będzie rozliczana według nowych zasad.
Czy frankowicze stracą odsetki po wyroku TSUE z września 2026 roku?
Jedną z najważniejszych kwestii dla kredytobiorców jest możliwość dochodzenia odsetek za opóźnienie.
Odsetki mogą stanowić istotną część roszczeń, zwłaszcza w przypadku postępowań sądowych trwających przez kilka lat.
W sprawie C-510/25 Trybunał wskazał, że zastosowanie mechanizmu kompensacji nie może pozbawiać konsumenta prawa do należnych odsetek za opóźnienie od świadczeń przekraczających kwotę otrzymanego kapitału.
Nie oznacza to jednak, że sposób rozliczenia pozostaje bez znaczenia dla wysokości dochodzonych odsetek.
W przypadku teorii dwóch kondykcji konsument dochodzi odrębnego roszczenia o zwrot spełnionych świadczeń.
Natomiast przy mechanizmie odpowiadającym teorii salda szczególne znaczenie może mieć kwota nadwyżki ponad wypłacony kapitał oraz moment jej powstania.
Czy frankowicz otrzyma mniej odsetek?
Nie ma jednej odpowiedzi. Zależy to między innymi od wysokości spłat, sposobu rozliczenia, terminów wymagalności roszczeń oraz okoliczności konkretnej sprawy.
Sam wyrok C-510/25 nie stanowi podstawy do automatycznego pozbawienia wszystkich frankowiczów części należnych im odsetek.
Ile pieniędzy może odzyskać frankowicz? Przykład rozliczenia kredytu
Rozważmy uproszczoną sytuację kredytobiorcy, którego umowa została uznana za nieważną.
| Element rozliczenia | Kwota |
| Kapitał wypłacony przez bank | 300 000 zł |
| Łączne wpłaty kredytobiorcy | 420 000 zł |
| Nadwyżka wpłat ponad kapitał | 120 000 zł |
Przy teorii dwóch kondykcji kredytobiorca może dochodzić zwrotu 420 000 zł jako własnego roszczenia, a bank może dochodzić odrębnie zwrotu 300 000 zł kapitału.
Przy teorii salda punktem wyjścia jest różnica pomiędzy tymi świadczeniami, czyli 120 000 zł.
Nie oznacza to, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji zawsze pozwala kredytobiorcy zatrzymać całą kwotę 420 000 zł bez konieczności rozliczenia kapitału otrzymanego od banku.
Różnice pomiędzy modelami dotyczą przede wszystkim konstrukcji prawnej roszczeń, sposobu ich dochodzenia i skutków związanych między innymi z odsetkami.
Przykład nie uwzględnia odsetek, ewentualnych potrąceń ani rozliczeń w walutach obcych. W rzeczywistych postępowaniach wynik finansowy wymaga indywidualnych obliczeń.
Co wyrok TSUE C-510/25 oznacza dla frankowiczów, którzy już pozwali bank?
Osoby, których sprawy frankowe są obecnie rozpatrywane przez sądy, powinny zwrócić uwagę na ewentualne zastosowanie nowego orzeczenia w swoich postępowaniach.
Znaczenie mogą mieć w szczególności:
- Wysokość świadczeń przekazanych bankowi oraz kwota wypłaconego kapitału.
- Treść żądań zawartych w pozwie.
- Zgłoszone roszczenia o odsetki za opóźnienie.
- Ewentualne zarzuty potrącenia i inne czynności procesowe.
- Stanowisko sądu dotyczące sposobu rozliczenia nieważnej umowy.
Sam wyrok TSUE nie oznacza jednak, że kredytobiorca powinien automatycznie zmieniać pozew lub rezygnować z dotychczasowych roszczeń.
Każda sprawa wymaga odrębnej analizy, ponieważ konsekwencje orzeczenia zależą od okoliczności konkretnego postępowania.
Czy po wyroku TSUE C-510/25 nadal warto pozwać bank za kredyt frankowy?
Wyrok TSUE z 10 września 2026 roku nie pozbawia frankowiczów możliwości kwestionowania umów zawierających nieuczciwe postanowienia.
Orzeczenie dotyczy przede wszystkim sposobu rozliczenia świadczeń po stwierdzeniu nieważności umowy, a nie generalnego wyłączenia roszczeń konsumentów przeciwko bankom.
Dlatego osoby, które nadal spłacają kredyt frankowy lub spłaciły go w przeszłości, mogą rozważyć przeprowadzenie analizy prawnej umowy.
Przed podjęciem decyzji o skierowaniu sprawy do sądu warto sprawdzić:
- czy umowa zawiera niedozwolone postanowienia,
- jakie świadczenia zostały przekazane bankowi,
- czy i jakie roszczenia mogą przysługiwać kredytobiorcy,
- jakie ryzyka i koszty wiążą się z prowadzeniem postępowania,
- w jaki sposób najnowsze orzecznictwo może wpłynąć na rozliczenia.
Ocena tych okoliczności pozwala bardziej świadomie zdecydować o dalszych działaniach wobec banku.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o wyrok TSUE C-510/25
Czy TSUE wprowadził teorię salda w 2026 roku?
Czy wyrok TSUE C-510/25 jest korzystny dla banków?
Czy frankowicze nadal mogą odzyskać pieniądze od banku?
Czy bank może automatycznie potrącić kapitał kredytu?
Czy wyrok TSUE wpływa na sprawy frankowe już prowadzone w sądach?
Masz kredyt frankowy i chcesz ustalić, jakie znaczenie najnowszy wyrok TSUE może mieć dla Twojej umowy?
Skontaktuj się z naszą kancelarią. Analiza umowy kredytowej, historii spłat i aktualnego orzecznictwa pozwoli ocenić możliwe roszczenia oraz prawne konsekwencje sporu z bankiem.
Źródła i podstawy prawne
- Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok z 10 września 2026 r., C-510/25 (Adazik), ECLI:EU:C:2026:745,
- Rzecznik Finansowy, „Teoria salda kolejny raz pod lupą TSUE”, 10 września 2026 r.,
- Dyrektywa Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
Stan prawny i orzeczniczy: 23 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.